Het standaardtarief per gewest
In Vlaanderen bedraagt het standaardtarief 12 procent, en dat geldt voor verkoopovereenkomsten gesloten vanaf 1 januari 2022. Daarvoor was het 10 procent. Brussel en Wallonië hanteren allebei 12,5 procent, een tarief dat daar al veel langer ongewijzigd is.
Eén categorie wijkt af: onbebouwde landbouwgronden en natuurgoederen met een beheersplan van type 2 of 3 blijven in Vlaanderen op 10 procent staan.
In Brussel is het standaardtarief tegelijk het gewone tarief voor de eigen woning, want daar werkt het voordeel via het abattement in plaats van via een lager percentage. Wie in Brussel dus geen abattement krijgt, betaalt gewoon 12,5 procent op de volle prijs.
| Gewest | Standaardtarief | Sinds | Verlaagd alternatief |
|---|---|---|---|
| Vlaanderen | 12 % | Compromissen vanaf 1 januari 2022 | 2 % voor de enige eigen woning |
| Brussel | 12,5 % | Ongewijzigd | Abattement van 200.000 euro |
| Wallonië | 12,5 % | Ongewijzigd | 3 % voor de eigen en enige woning |
De acht situaties waarin je op het standaardtarief valt
Sommige van deze situaties zijn een bewuste keuze, andere overkomen mensen. Het loont om ze vóór het compromis te overlopen, want na de akte valt er weinig meer aan te doen.
- Je koopt een tweede verblijf of een investeringspand: het verlaagde tarief is overal voorbehouden aan wie zelf gaat wonen
- Je koopt bouwgrond in Vlaanderen: die valt er altijd buiten, ook als je er je eigen woning op zet
- Je koopt via een vennootschap, of een vennootschap koopt mee: in Vlaanderen valt sinds 2026 de hele aankoop op 12 procent
- Je koopt gesplitst, met vruchtgebruik voor de ene en blote eigendom voor de andere: sinds 2026 uitgesloten in Vlaanderen
- Je bezit al een woning of bouwgrond volledig in volle eigendom en verbindt je niet om die te verkopen
- Je gaat er niet zelf wonen, of haalt de domicilietermijn niet
- Het gaat niet om een zuivere aankoop, maar om een ruil, een inbreng of een onttrekking aan een vennootschap
- Je koopt een garage, een handelspand of ander onroerend goed dat geen woning is
In Vlaanderen telt het compromis, niet de akte
Dit onderscheid kost geregeld geld. Voor het verlaagde tarief van 2 procent kijkt Vlaanderen naar de datum van de authentieke akte. Voor het standaardtarief van 12 procent kijkt het naar de datum van de verkoopovereenkomst.
Dat betekent dat je tarief al vastligt op het moment dat je het compromis tekent, ook al betaal je pas maanden later. Je kan dus niet wachten met de akte om onder een gunstiger standaardtarief te vallen.
In Wallonië ligt het anders: daar bepaalt de authentieke akte of je onder het tarief van 3 procent valt. Een compromis uit 2024 met een akte in 2025 geniet daardoor al het lage tarief.
Wat het standaardtarief kost tegenover het verlaagde
Op een woning van 300.000 euro betaal je in Vlaanderen 36.000 euro in plaats van 6.000 euro. Dat verschil van 30.000 euro is meteen de reden waarom de voorwaarden voor het verlaagde tarief zo nauw luisteren.
In Brussel is het verschil kleiner, want daar werkt het voordeel via het abattement: 37.500 euro tegenover 12.500 euro. In Wallonië gaat het van 37.500 naar 9.000 euro.
| Gewest | Standaardtarief | Verlaagd tarief | Verschil |
|---|---|---|---|
| Vlaanderen | 36.000 euro | 6.000 euro | 30.000 euro |
| Brussel | 37.500 euro | 12.500 euro | 25.000 euro |
| Wallonië | 37.500 euro | 9.000 euro | 28.500 euro |
Het voordeel dat alleen bij het standaardtarief bestaat
Er is één regeling die uitsluitend openstaat voor wie het standaardtarief betaalde, en die wordt zelden vermeld. Verkoop je in Vlaanderen het pand door binnen twee jaar, dan krijg je drie vijfde van het betaalde verkooprecht terug.
Op een aankoop van 300.000 euro aan 12 procent, dus 36.000 euro, komt dat neer op 21.600 euro teruggave. De voorwaarde is uitdrukkelijk dat je het algemene tarief van artikel 2.9.4.1.1 betaalde: wie het verlaagde tarief van 2 procent genoot, komt niet in aanmerking.
Beide akten moeten authentiek zijn en de wederverkoop moet binnen twee jaar na de eerste akte plaatsvinden. Je hebt daarna vijf jaar de tijd om de teruggave aan te vragen, gerekend vanaf 1 januari van het jaar waarin het recht ontstond. Verkoop je met verlies, dan wordt de teruggave berekend op de lagere grondslag van de wederverkoopakte.
Let wel: dit is de teruggave van registratiebelasting. Maak je winst op een verkoop binnen vijf jaar, dan is die meerwaarde apart belastbaar aan 16,5 procent. De twee regelingen staan los van elkaar en kunnen samen spelen.
Waar mensen zich misrekenen
Het standaardtarief is voorspelbaar; wat mensen verrast, is dat ze erop terugvallen zonder het te merken.
- Denken dat je het verlaagde tarief nog kan redden door de akte uit te stellen: in Vlaanderen ligt het standaardtarief al vast bij het compromis
- Een vennootschap laten meekopen voor een klein aandeel: dat trekt in Vlaanderen sinds 2026 de hele aankoop naar 12 procent
- In Wallonië rekenen op een verhoogd tarief vanaf het derde pand: dat bestaat sinds 2018 niet meer
- De teruggave van drie vijfde vergeten aan te vragen bij een wederverkoop binnen twee jaar
- Op bouwgrond in Vlaanderen het verlaagde tarief verwachten
Veelgestelde vragen
Hoeveel bedraagt het standaardtarief in mijn gewest?
12 procent in Vlaanderen, voor compromissen vanaf 1 januari 2022. In Brussel en Wallonië is het 12,5 procent. Voor onbebouwde landbouwgronden en natuurgoederen met een beheersplan blijft het in Vlaanderen 10 procent.
Is 12 procent identiek in de drie gewesten?
Nee. Vlaanderen rekent 12 procent, Brussel en Wallonië 12,5 procent. Op 300.000 euro is dat 36.000 tegenover 37.500 euro. Het verschil is klein, maar het bestaat.
Kan ik later alsnog het verlaagde tarief krijgen?
Soms wel. Betaalde je het standaardtarief omdat je nog een ander pand bezat, en verkoop je dat binnen twee jaar met een aantoonbaar causaal verband, dan kan je het verlaagde tarief via een teruggave alsnog bekomen.
Wat is de teruggave van drie vijfde?
Verkoop je in Vlaanderen binnen twee jaar door en betaalde je het algemene tarief van 12 procent, dan krijg je drie vijfde van het verkooprecht terug. Op 36.000 euro is dat 21.600 euro. Wie het verlaagde tarief genoot, komt niet in aanmerking.
Betaalt een vennootschap altijd het standaardtarief?
Ja. Alle verlaagde regimes in de drie gewesten zijn voorbehouden aan natuurlijke personen. In Vlaanderen gaat het sinds 2026 verder: koopt een vennootschap zelfs maar een deel mee, dan valt de volledige aankoop op 12 procent.
Geldt er in Wallonië een hoger tarief vanaf het derde pand?
Niet meer. Het tarief van 15 procent vanaf het derde pand bestond van 2016 tot 1 januari 2018. Sindsdien betaal je 12,5 procent, ongeacht hoeveel panden je bezit.
Bronnen
De bedragen en data op deze pagina komen uit de officiële publicaties van de bevoegde belastingdiensten en uit het notarieel tariefbesluit. Controleer je eigen dossier altijd met je notaris op de datum van de akte.